Manifest van de kunstenaar
- Lesley Courtois
- 4 mrt
- 5 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 6 mrt

Over kunst, vrijheid, onafhankelijkheid en de realiteit waarin keuzes worden gemaakt.
Kunst is vrijheid — en vrijheid is nooit vrijblijvend
Als plastisch kunstenaar beweeg ik in een ruimte waar alles kan en alles mag. Kunst laat zich niet vastpinnen op regels, moraal, conventies of opgelegde grenzen. Kunst is een kritische geest, een scherpe pen, een open vraag — geen afgesloten antwoord. Ze tolereert fouten, ze viert twijfel, ze geeft ruimte aan contradicties. In kunst kan je niets verkeerd doen, omdat elke poging deel wordt van een groter proces van denken, voelen en verbeelden.
Net daarom kan een kunstenaar, als individu, volgens mij zich wel of niet verbinden met een politieke partij, daarom kan en mag een kunstenaar commercieel zijn. Niet omdat kunst politiek of commercieel moet zijn, maar omdat kunstenaars burgers en kwetsbare mensen zijn met overtuigingen, vragen, gevoeligheden en verantwoordelijkheden. Kunst is een vrij domein — maar de mens achter de kunst leeft in de wereld, en die mag zich uitspreken, positioneren, kiezen. Kunst oordeelt niet; mensen doen dat wel. En die spanning is vruchtbaar.
Kunst voedt zich met kennis — en kennis komt waar jij gaat
Mijn kunst ontstaat uit ideeën, en ideeën hebben voeding nodig: ervaringen, informatie, reizen, literatuur, gesprekken, conflicten, ontmoetingen, vergaderingen, mislukkingen. Je haalt kennis waar jij komt, en jouw parcours bepaalt je blik.
De harde realiteit bestaat ook — onafhankelijkheid is geen luxe
Ik ben gesteld op mijn onafhankelijkheid. Het is niet alleen een concept, maar een praktische noodzaak. Daarnaast heb ik heel veel angsten die mij vaak in de weg staan. Geen angsten om verschillend te zijn, wel angsten voor de toekomst, voor de uitdagingen waar we niet aan ontsnappen en angst voor verveling, angst voor alledaagse dingen ook. Door mijn keuzes beperk ik de impact van mijn angst of maak ik er komaf mee, zelfs wanneer het onlogisch lijkt.
Vrijheid betekent voor mij:
je eigen keuzes kunnen maken
jezelf verder ontwikkelen
financiële stabiliteit hebben
verantwoordelijkheid opnemen voor je gezin, familie
je kinderen kansen geven in cultuur, sport, kennis en creativiteit
niet gereduceerd worden tot de rol die de maatschappij je graag toeschrijft
Ik haat stereotypen, omdat ze de nuance doden en mensen reduceren. Ik wil niet de afhankelijke vrouw zijn die volgt, die zichzelf opoffert in stilte. Ik wil geen meeloper zijn.
Soms moet je wel water bij de wijn doen of water het vuur doen doven, keuzes maken die niet altijd puur artistiek zijn, opdrachten aannemen die niet volledig stroken met je droompad.
De prijs die je betaalt - de utopie van vrijheid
Vrijheid kost iets. Absolute onafhankelijke vrijheid bestaat niet. Je kiest je vrijheid en het geluk dat daaruit voort komt zelf. Of bestaat het toch? Vrijheid bestaat enkel in de Kunst. Het is een aparte wereld. Maar je bezit het nooit. "Bezit is enkel voor de rijken ;-) "
Keuzes veranderen ons — en kunst vangt die verandering We veranderen van richting. We maken fouten. We groeien, twijfelen soms en haperen.
Maar kunst vertelt dat verandering geen afwijking is — het is het pad. Soms proberen we herinneringen te vangen in een doek, op een foto, in een tekst, alsof we even kunnen bewaren wat aan het verschuiven is. Maar het is net die beweging die we nodig hebben om te leven.
Professioneel, moeder, kunstenaar: geen tegenstelling, maar een geheel
Ik wil het goed doen. In mijn werk. In mijn moederschap. In mijn verantwoordelijkheid als mens.
Deze rollen botsen soms, maar ze verrijken elkaar ook. Ze maken mijn blik scherper, mijn fundamenten dieper, mezelf bewuster.
Kunst ontstaat niet ondanks het leven — maar dankzij het leven.
Waarom Pauze Geen Stop moet zijn,
Mijn stop zie ik niet noodzakelijk als een eindpunt, maar als een vraag in wording. Een poging om te begrijpen wat ik onderweg leer, verlies en herwin.
Een andere kunstenaar zei mij ooit: “Ook al maak je nu geen werken, een kunstenaar bén je. De kunstenaar verdwijnt niet. Die zit in je.”
Die zin is blijven hangen omdat hij raakt aan de waarheid: wie je bent als mens, als kunstenaar hangt niet af van zichtbaarheid of productie. Het is een manier van denken, kijken en zijn. Pauze is misschien net de keuze om nog even geen hoofdletter te zetten. Het is een andere vorm van vooruitgaan. Het is persoonlijke groei. Je kan bewegen in stilte.
Voor mij voelt mijn stilte soms als falen. De voorbije jaren stelde ik niets tentoon, produceerde ik niets tastbaars. Dat lijkt van buitenaf misschien op een einde, een punt. Het kan, maar het moet niet. Soms is een punt maar een rustmoment.
We maken menselijke keuzes die voortkomen uit verantwoordelijkheid, liefde, realiteit.
De volgende generatie — mijn kinderen — is meer dan ooit belangrijk. De toekomst is aan hen, en ik investeer mijn tijd en aandacht in hun groei: in hun kennis, hun cultuur, hun ontwikkeling, hun vrijheid. Het is een andere vorm van creëren.
Mijn parcours als moeder heeft mijn persoon niet stilgelegd. Het heeft haar opgebouwd. Natuurlijk hoop ik dat er opnieuw ruimte komt om te tonen.
Hoe het was toen ik actief exposeerde
Mijn kunst leunde aan bij de pop-art, maar dan in een hedendaagse, persoonlijke vertaling. Je herkende in mijn lijnen en ritme echo’s van Keith Haring, in de grafische scherpte flarden van Roy Lichtenstein, en in de felgekleurde vlakverdelingen een knipoog naar Andy Warhol. Toch bleef het mijn eigen taal en techniek: rauw, emotioneel, ook droog en nooit volmaakt.
De kleuren werden mijn symbolen. Blauw en oranje. Water en vuur. De twee krachten waar ik voortdurend tussen laveerde. De strijd tussen kalmte en explosie, tussen verbergen en tonen, tussen overleven en opstaan. Ze vormden het kader waarin ik me bevond — in een mannenwereld, in een commerciële context waar vrouwen te vaak decor waren in plaats van auteur. Een wereld waar je als vrouw harder moest duwen, luider moest spreken en soms onzichtbare muren moest slopen om überhaupt gezien te worden.
Mijn werk ging over die positie van de vrouw, over het gevecht dat onder de oppervlakte sudderde. Maar het was ook een dialoog met mezelf: met mijn verleden, mijn kwetsbaarheden, mijn littekens en mijn groeipijnen. In elke lijn zat een stukje van die innerlijke worsteling vervat. In elke figuur een spiegel van hoe het voelde.
Mijn kunst was mijn strijd — maar tegelijk ook mijn manier om haar te overstijgen.
Een kunstwerk verkopen, voelde als een bladzijde uit mijn dagboek scheuren. De meest waardevolle werken werden als eerste verkocht en zo deed ik afstand van mijn diepste emoties en kreeg mijn verhaal betekenis in het leven en in de herinnering van iemand anders. Zo liet ik het verleden los en werd mama.
Kunst is geen veilige, afgesloten zone. Ze is permeabel, poreus, open. Kunst ademt de wereld in en blaast interpretaties weer uit.




Opmerkingen